Fiscale transparantie van bedrijven wordt steeds belangrijker. De OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) maar ook lokale wetgevers ondernemen initiatieven om grote mate van fiscale transparantie te realiseren: waar wordt precies belastingen betaald en hoeveel bedraagt dit.

De OECD heeft haar definitieve BEPS pakket voor hervorming van het internationale belastingstelsel om belastingontduiking aan te pakken  gepubliceerd en vandaag vindt een persconferentie plaats in Lima met de G20 waar tevens inzicht zal worden verstrekt in de meningen van de G20 'finance ministers'.

Op 22 juli 2015 heeft HMRC in de UK een tweetal documenten voor consultatie gepubliceerd die betrekking hebben op de naleving van belastingwetgeving hiervan en het voorkomen van belastingontduiking: Improving Large Business Compliance. Een soortgelijk consultatie initiatief heeft trouwens plaatsgevonden in Australië waar "The Australian Tax Office (ATO) Practice Statement" heeft gepubliceerd.

Beiden initiatieven zijn gericht op gedrag en gedragsverandering voor met name grote ondernemingen. Een vergelijking kan worden gemaakt met Horizontaal Toezicht in Nederland, echter het Engelse initiatief gaat veel verder. Het bevat namelijk belangrijke voorstellen:

  • Een wettelijke verplichting voor grote bedrijven om hun fiscale strategie publiceren
  • Een vrijwillige 'gedragscode omtrent belastingen voor multinationals'
  • Regime 'bijzondere maatregelen' dat van toepassing is op bedrijven die voortdurend agressieve fiscale planning ondernemen of weigeren om met HMRC op een open en coöperatieve manier om te gaan.

Met betrekking tot bijvoorbeeld de fiscale strategie, geeft het consultatieverzoek exact aan wat moeten worden uitgevoerd, geeft het aan bedrijven richting wat met publicatie moet worden aangetoond en is publicatie niet alleen toereikend maar zal het bedrijf moeten laten zien hoe dit in de praktijk wordt toegepast.

Voor gedragsverandering, zeker binnen grote organisaties is een conditie voor succes dat sprake is van de juiste 'tone on the top' en dat dus sponsorship aanwezig is van senior management. Om dat ook te realiseren is voorgesteld dat de fiscale strategie moet worden afgetekend door het bestuur. 

Binnen een multinational vindt dit voor interne doeleinden feitelijk al plaats door de CFO, maar in de toekomst zal deze fiscale strategie ook voor externe doeleinden moeten worden afgetekend en gepubliceerd op de website van het bedrijf of zelfs opgenomen als passage in de jaarrekening.

Dit kan impact hebben op de (verbeterde) positie van de 'head of tax', een hogere prioriteitsstelling binnen het bedrijf inzake belastingen in het algemeen, een hoger budget en meer resources om de belastingstrategie en het voldoen aan de compliance regels daadwerkelijk te verwezenlijken. Niet voldoen resulteert immers niet alleen in potentiële financiële schade, maar ook in reputatieschade voor zowel de verantwoordelijke binnen het bestuur dat heeft afgetekend als richting externe belanghebbenden zoals bijvoorbeeld externe accountants, leveranciers, klanten, aandeelhouders, etc. 

De stok achter de deur - evenals bij Horizontaal Toezicht - is dat indien een belastingplichtige aan dit alles niet meedoet er meteen sprake zal zijn van een verhoogd risicoprofiel en dus een grotere kans bestaat op een boekenonderzoek.

De impact van dit voorstel gaat mijn inziens verder dan alleen de UK. Immers het bedrijf publiceert haar fiscale strategie dat vervolgens door ieder belanghebbenden kan worden gelezen, dus ook door andere (buitenlandse) belastingdiensten. Is de consequentie van dit alles niet ook dat de belastingadviseur een eigen keurmerk of gedragscode zou moeten krijgen. Moet in kader van vertrouwenspositie met de belastingdienst behalve sprake zijn van een kwaliteitskeurmerk van de belastingadviseur, ook gezien alle ontwikkelingen sprake zijn van 'goed belastinggedrag' (geen agressieve belastingadvisering hebben verricht)?

Het antwoord ligt waarschijnlijk meer in de relationele sfeer. Bij 'enhanced relationships with tax authorities' gaat het immers om wederzijds vertrouwen en hoe je dus als adviseur overkomt bij de belastingautoriteiten om een klant zo goed mogelijk hierin te kunnen ondersteunen (dus serieus genomen kan worden).

Wat is trouwens de impact van de stappen die grote MNCs nu al aan het maken zijn en gaan maken in kader van OECD ontwikkelingen (BEPS),'de Public Tax Transparency Statements' 'Code of Practice on Taxation' voor de gehele belasting(advies)markt.

  • Wordt hierdoor tax planning sowieso niet meer 'compliance' planning?

Denk ook aan Apple met een mogelijke EU boete van meer dan $ 2,3 bn en nu Coca Cola met $ 3.3 bn assessment van IRS. Dat raakt niet alleen een bedrijf financieel maar ook 'shareholders value' en reputational risks. Is bijvoorbeeld het opzetten van een Principaal structuur met LRDs nog steeds adviseerbaar zonder beoordeling van al deze risico's tijdens de haalbaarheidsstudie.

  • Komt er uiteindelijk ook een tax transparency statement voor advieskantoren? 
  • Zullen klanten / overheidsinstellingen / RvC hier wellicht om gaan vragen?

Dat kan voor bepaalde bedrijven een negatieve impact hebben (bij een OneStopShop) en voor specialisten kunnen grote(re) kansen gaan ontstaan indien de concurrentie de stap naar aanpassing aan deze nieuwe situatie niet gaan of willen maken.

Het worden interessante tijden en de impact hiervan gaat verder dan transfer pricing.

Richard H. Cornelisse

BEPS and Indirect Tax

Let's highlight action 7 and 13:

  • Prevent the artificial avoidance of PE status'
  • Country-by country reporting (CbC)

Action 7 – prevent the artificial avoidance of PE status

The final BEPS report includes changes to the definition of PE for income taxes of Article 5 of the OECD Model Tax Convention. Action 7 broadens the threshold to determine when such PE status exists. Currently such a PE status does not exist for commissionaire arrangements and the specific activity exemptions in treaties, such as warehousing, purchasing and preparatory and auxiliary activities.

The indirect tax definition of a fixed establishment (FE) is different from a PE and has its foundation in EU VAT law and should therefore not be affected by the BEPS initiative or OECD definition. Some countries however do (still) not accept the absence of a FE once a PE has been established. Note that the amount of PEs will increase when "Action 7" is in force.

As businesses are facing global challenges it makes sense that the existing business model is reevaluated and amended when necessary to meet the new PE environment. That most likely means moving away from a commissionaire structure?

Action 13 – country-by country reporting (CbC)

Action 13 provides a template for multinationals to report on an annual basis and for each tax jurisdiction in which they operate revenue figures and other key figures should be reported. The data of these reports give direct tax authorities the possibility to audit the amount of direct tax paid.

However for indirect tax authorities it is useful data as well. From a custom perspective it could be supportive during auditing the valuation of the transactions when customs duties are due and for VAT cross border intercompany transactions have always qualified as a high risk area.

The SAF-T standard, originally created by the OECD, is intended to give tax authorities easy access to the relevant data in an easily readable format for bot corporate income tax as VAT. This leads to much more efficient and effective tax inspections. Data analytics will become the most efficient and effective way of future tax auditing.

  • OECD's - BEPS 2015 Final Reports
  • ‘Nederlandse deal met Starbucks is onwettig’| Telegraaf.nl
  • iBestuur: Belastingdienst zoekt heil in datalaag
  • Change of a company's business model
  • The changing tax world and taxpayer's impact
  • UK - Improving large business compliance
  • BEPS – Country by Country report also implemented in the Netherlands

Richard Cornelisse

Richard LinkedInI advise multinational businesses in improving the efficiency and effectiveness of their Indirect Tax Function and Tax Control Framework.

I started my career as a manager at Arthur Andersen and then became a partner in EY where I led the indirect tax performance team for Netherlands and Belgium. Currently I am a senior managing director of Phenix Consulting.

I have over 20 years’ experience advising clients on international VAT issues. I am specialized in the tax aspects of financial transformations, shared service centre migration, and post merger integration work. I am also somewhat of a mentor, giving back to the profession. If you are interested in conversation and discussion, please feel free to contact me.